Rodział 1, Temat 1
W trakcie

Pierwsza pomoc przedmedyczna (4)

16 lipca 2026

Opatrywanie rany urazowej


Postępowanie przy zranieniach

Pierwsza pomoc w przypadku zranienia polega na:

  • osłonięciu rany przed światem zewnętrznym – uszkodzona skóra stanowi otwarte wrota dla drobnoustrojów chorobotwórczych,
  • zatamowaniu krwotoku – człowiek posiada ograniczoną ilość krwi, która pełni wiele bardzo ważnych funkcji; znaczna jej utrata stanowi zagrożenie zdrowia i życia osoby poszkodowanej.

Instrukcja: Zakładanie opatrunku osłaniającego

  • Załóż rękawiczki ochronne.
  • Przemyj ranę wodą utlenioną lub chłodną bieżącą wodą.
  • Przyłóż w miejscu rany jałową gazę. W przypadku gdy jej nie posiadasz, użyj czystej, najlepiej wyprasowanej bawełny.
  • Zabandażuj miejsce zranienia. Pamiętaj, by bandaż nie był zbyt ciasno założony, gdyż może wtedy stać się opaską uciskową.


W odróżnieniu od krwawień, krwotoki muszą być natychmiast zatamowane, ponieważ w przeciwnym razie może dojść do wstrząsu i śmierci w wyniku wykrwawienia. Ran tych nie przemywamy, tylko zakładamy opatrunek uciskowy.

Instrukcja: Zakładanie opatrunku uciskowego

  • Załóż rękawiczki ochronne.
  • Przyłóż w miejscu rany jałową gazę. W przypadku gdy jej nie posiadasz, użyj czystej, najlepiej wyprasowanej bawełny.
  • Jeżeli to możliwe, unieś zranioną kończynę powyżej poziomu serca – zmniejszysz w ten sposób ciśnienie krwi i pośrednio prędkość wypływu krwi.
  • Dokładnie w miejscu zranienia przyłóż wałek ze zwiniętego bandaża lub inny materiał, który uciśnie miejsce, z którego wypływa krew.
  • Zabandażuj dokładnie miejsce zranienia. Jeżeli po jakimś czasie opatrunek przemoknie krwią, nie zdejmuj go, lecz dołóż kolejną jałową gazę i zabandażuj ranę, zwiększając siłę ucisku.

Wyjątkiem przy tamowaniu krwotoków są rany głowy, gdzie zawsze należy podejrzewać złamanie kości czaszki. Zakładając opatrunek uciskowy, możemy spowodować przedostawanie się krwi pod czaszkę, dlatego przy urazach głowy zawsze zakładamy opatrunek osłaniający.

Zakładając opatrunek, nie należy zaniedbywać oceny czynności życiowych poszkodowanego ani kontroli jego ogólnego stanu, aby nie przeoczyć innych zagrożeń. Pamiętaj, że duży ubytek krwi może doprowadzić do wstrząsu.